Κριτική Ιάκωβος Γωγάκης
Σε μια εποχή όπου οι μεγάλες δυνάμεις ξαναχαράζουν σύνορα, διεκδικούν θαλάσσιες οδούς και ορυκτό πλούτο, ενώ υπόσχονται «πράσινη» μετάβαση …μόνο στα λόγια, το ντοκιμαντέρ “Η Ύβρις της Ανθρωπότητας – Mankind’s Folly” του Γιώργου Αυγερόπουλου έρχεται να υπενθυμίσει, ότι το σλόγκαν “εδώ και τώρα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος” είναι μια υπεκφυγή, γιατί πάνω σε αυτή την υπεκφυγή, ξεδιπλώνεται το νέο γεωπολιτικό πεδίο σύγκρουσης των ισχυρών χωρών και η Αρκτική είναι το πιο κυνικό εργαστήριο, πείραμα και θύμα.
Ο Αυγερόπουλος δεν επιλέγει τη “βολική” Γροιλανδία, αντίθετα, χτίζει ένα κινηματογραφικό δίπολο με οθόνη που μοιράζεται στα δύο, από τη μία στο Τσέρσκι της Σιβηρίας, από την άλλη στο Νούικσουτ της Αλάσκας.
Ρωσία και Αμερική, δύο όχθες του ίδιου αδιεξόδου, με τους ντόπιους να βλέπουν το λιώσιμο του περμαφρόστ..και όπως σιγά σιγά καταρρέει, καταρρέουν και οι ζωές τους.
Η κάμερα πιάνει την υλική παραμόρφωση. Δρόμοι κυματίζουν, σπίτια ραγίζουν, τάφοι στραβώνουν. Οι “πρώτοι μετανάστες” της κλιματικής κρίσης είναι προ των πυλών.
Την ίδια στιγμή, η φρενίτιδα των εξορύξεων ξεγυμνώνει τις περιβαλλοντικές εξαγγελίες του Μπάιντεν, του Τραμπ, του Πούτιν. Νέες πλατφόρμες δημιουργούνται και φέρνουν μαζί τους, κέρδη για τις πολυεθνικές αλλά ταυτόχρονα, ατυχήματα, τοξικότητα, ασθένειες όπως λευχαιμίες—και η διπλή απειλή, όχι μόνο από το διοξείδιο του άνθρακα αλλά και του μεθανίου, που με την απελευθέρωσή του, γεννά κρατήρες και αλλόκοτες μολυσματικές φυσαλίδες στο νερό.
Το πιο εύστοχο εύρημα είναι πως η γεωπολιτική αφήγηση δεν «καπελώνει» το δράμα των ανθρώπων, το οποίο προβάλλεται και στις δύο όχθες, τη ρωσική και την αμερικανική. Κι όμως, ο σκηνοθέτης αφήνει εσκεμμένα να φανεί η ειρωνεία. Όσο λιώνει ο πάγος, παγώνει η διεθνής συνεργασία—και η «ενεργειακή ασφάλεια» βαφτίζεται σωτηρία.
Οι επιστήμονες μιλούν κοφτά, καταγγέλλοντας πολιτικές αυτοκαταστροφής, ενώ μια απρόσμενα αισιόδοξη νότα από ιδιωτική πρωτοβουλία σε ρωσικό έδαφος δείχνει ότι η αποκατάσταση οικοσυστημάτων δεν είναι ουτοπία.
Άρτια δομημένο και καθόλου φλύαρο, με αφήγηση τεκμηριωμένη, το ντοκιμαντέρ καταλήγει σε ένα αμείλικτο συμπέρασμα. Η Αρκτική δεν «υποφέρει» μόνο, λειτουργεί ως προειδοποίηση και ως πρόβα πολέμου για το μέλλον.
Αν το περμαφρόστ γίνει λάσπη, θα παρασύρει μαζί του σπίτια, οικονομίες και ψευδαισθήσεις. Και τότε, δεν θα έχει σημασία ποιος κέρδισε τις εξορύξεις, θα έχουμε όλοι χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια μας.
Η ταινία “Η Ύβρις της Ανθρωπότητας” προβάλλεται Σάββατο & Κυριακή 17-18 Ιανουαρίου στους κινηματογράφους.
Δείτε το trailer της ταινίας
ΠΗΓΗ