Διαβάσαμε ένα ενδιαφέρον άρθρο στο αγγλόφωνο greekreporter.com και το δημοσιεύουμε μεταφρασμένο στα Ελληνικά.
Μια νέα γαστρονομική σύγκρουση ετοιμάζεται, καθώς η Ελλάδα στοχεύει να διεκδικήσει επίσημα τον πατσά (σούπα πατσά) ως μέρος της Εθνικής Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της – μια κίνηση που έχει ήδη αναστατώσει τη γειτονική Τουρκία.
Είτε σερβίρεται “χοντροκομμένος” είτε “ψιλοκομμένος”, και πάντα καρυκευμένος με μια γενναιόδωρη δόση μπούκοβου, ξύδι και σκορδοστούμπι, ο πατσάς είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό γεύμα. Είναι ένας πολιτιστικός θεσμός, ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη.
Η ελληνική αίτηση για αναγνώριση του πατσά
Ο Δημήτρης Τσαρούχας, ιδιοκτήτης ενός από τα πιο ιστορικά πατσατζίδικα της Θεσσαλονίκης, επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι έχει υποβληθεί ένας τελικός φάκελος δώδεκα σελίδων στο ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού.
Στόχος είναι η αναγνώριση της “τεχνογνωσίας” του πατσά στην εγχώρια αγορά πριν από την ένταξη στην UNESCO.
Στον φάκελο, η συγγραφέας Λένα Οφλίδη, περιγράφει λεπτομερώς τα πάντα, από την προμήθεια πρώτων υλών μέχρι τις φημισμένες φαρμακευτικές ιδιότητες της σούπας.
“Είναι η μόνη τροφή που περιέχει 33,4% βρώσιμο κολλαγόνο”, σημειώνει ο Τσαρούχας, τονίζοντας ότι για τους ξενύχτηδες γλεντζέδες ο πατσάς είναι η απόλυτη λύση για να στρώσει το στομάχι, αργά το βράδυ.
Ο τουρκικός ισχυρισμός
Ωστόσο, σε όλο το Αιγαίο, η κίνηση αυτή θεωρείται ως ένα ακόμη κεφάλαιο σε μια μακροχρόνια αντιπαλότητα για κοινές γεύσεις της οθωμανικής εποχής.
Στην Τουρκία, το πιάτο είναι γνωστό ως “işkembe çorbası” και είναι βαθιά ριζωμένο στην ανατολίτικη παράδοση.
Οι Τούρκοι ιστορικοί παραπέμπουν στον περιηγητή του 17ου αιώνα Εβλιγιά Τσελεμπί, ο οποίος κατέγραψε με ωραίο τρόπο πωλητές πατσά και ποδιού στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης στο “Οδοιπορικό” του. Για πολλούς στην Τουρκία, η ελληνική υποψηφιότητα μοιάζει με επανάληψη των “πολέμων του μπακλαβά και του γιαουρτιού”, όπου η εθνική ταυτότητα μάχεται πάνω από το τραπέζι.
Μια κοινή κληρονομιά ή κλεμμένη συνταγή;
Η διαμάχη αναδεικνύει τις εντάσεις “ήπιας ισχύος” των Βαλκανίων και της Ανατολίας. Όπως ακριβώς και η συνεχιζόμενη νομική διαμάχη μεταξύ Γερμανίας και Τουρκίας για το “Ντονέρ Κεμπάπ“, η συζήτηση για τον πατσά επικεντρώνεται στο ποιος έχει το δικαίωμα να ορίζει τα πρότυπα και την ιστορία ενός πιάτου που έχει θρέψει και τα δύο έθνη εδώ και αιώνες.
Για τους ειδικούς στη Θεσσαλονίκη, ωστόσο, η αποστολή είναι απλή και όπως τονίζει ο Δημ. Τσαρούχας:
“Θέλουμε η παραδοσιακή ελληνική κουζίνα να πάρει τη θέση που της αξίζει, έτσι ώστε οι μεγαλύτεροι να θυμούνται και η νεότερη γενιά να μαθαίνει”.