Οι Αγγλοσάξονες, ιδίως οι απαίδευτοι Αμερικανοί, όχι όλοι βέβαια, αρέσκονταν σε ανιστορικές προσεγγίσεις της κλασσικής Ελληνικής γραμματείας, στο επίπεδο της τέχνης κυρίως του κινηματόγραφου.
Κινηματογραφικοί ήρωες σαν τον Ηρακλή θύμιζαν περισσότερο τον Μασσίστα ή μπράβο στο Μπρόνξ, οι περιπλανήσεις του Οδυσσέα έφερναν στον νου, στην καλύτερη περίπτωση, τα ταξίδια του Γκιούλιβερ και ο μάντης Τειρεσίας, θύμιζε μάλλον τον μάγο Μέρλιν.
Η έμπνευση, ένεκα της “πατριδαλλεργίας”, Ελλήνων σκηνοθετών, περιορίστηκε στην “υψηλή κουλτούρα” ή στην εσκεμμένα ακατάληπτη τέχνη, περιφρονώντας την μυθιστορία, που σε άλλες χώρες αποτέλεσε σημαντική βάση της κινηματογραφικής δημιουργίας.
Ούτε μια ταινία βασισμένη στην αρχαιότητα ή στο λεγόμενο Βυζάντιο, λες και δεν μας αφορούσε.
Η κάθοδος των “Μυρίων” θα ήταν ίσως στα χέρια κάποιου καλού σκηνοθέτη ωραιότατο έργο.
Μεγάλοι σκηνοθέτες δεν περιφρόνησαν πρόσωπα που άφησαν εποχή, όπως ο Αλέξανδρος Νέφσκι και τόσα άλλα.
Μόνο εμείς περιφρονήσαμε ή αρνηθήκαμε το παρελθόν μας.
Κι έρχεται τώρα μια εντελώς ανόητη ταινία, η Οδύσσεια, κάποιου αγράμματου Αγγλοσάξονα σκηνοθέτη και μας τσακίζει τα ιερά και τα όσια μας.
Και λέμε που αυτός ο (ν)τενεκές έκανε μούργα τον Όμηρο και τον Οδυσσέα του κι έφερε μια μαύρη ηθοποιό να παριστάνει την “λευκώλενο” ωραία Ελένη.
Και είναι σίγουρα αυτός ο τύπος και αγράμματος και αναιδής.
Κυρίως είναι αδιάφορος, καλοπληρωμένος, ιδιοτελής και συνεπώς (ν)τενεκές.
Και είναι η μαύρη (η κακομοίρα) η μαύρη Ελένη εντελώς άσχετη με την ωραία Ελένη του Ομήρου, ένας καρνάβαλος αποκριάς.
Γιατί είναι άσχημη, όχι γιατί είναι άσχημη γυναίκα ούτε γιατί είναι μαύρη (θα μπορούσε να είναι μια ενδιαφέρουσα εκδοχή), αλλά γιατί είναι ά-σχημη, δεν έχει σχήμα, δηλαδή μορφή.
Γιατί είναι ένα αγράμματο πλάσμα, που ειρωνεύεται μισογύνη τον Όμηρο, μια μύγα που μπορεί να χέσει εύκολα επάνω στα σκ.. και σε έναν πίνακα του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου!
Το πρόβλημα δεν είναι αυτή ούτε ο σκηνοθέτης της.
Τι να πουν;
Δεν μπορείς να ζητάς από τον κώλο της μυλωνούς καλλιγραφία.
Αν τους ζητάς να σεβαστούν τον Όμηρο, είναι σαν να ζητάς από ρινόκερο να σεβαστεί τον Μπραμς.
Το μέγα πρόβλημα είμαστε εμείς.
Εμείς δεν σεβαστήκαμε τον Όμηρο, να κάτσουμε να φτιάξουμε και με λιγότερα λεφτά, αλλά με αγάπη και παιδεία, έναν Οδυσσέα κατά πως του πρέπει.
Η ά-σχημη Ελένη (του Νίκου Ι. Καραβέλου)
