Νέες αλλαγές φέρνει στη λειτουργία του ΔΣ η “Εγκύκλιος 21” του Υπουργείου Εσωτερικών, που δημοσιεύτηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2026 και παρέχει αναλυτικές οδηγίες για τη λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων κατά την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028, σε εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με τον νόμο 5314/2026.
Εκτιμάται ότι στο ΔΣ του Δήμου μας θα ξεκινήσει ένας νέος κύκλος αμφισβητήσεων από την πλευρά της Αντιπολίτευσης, όπως έγινε και πέρσι κατά την ψήφιση τότε του νέου Κανονισμού λειτουργίας του, αλλά και αργότερα κατά την εφαρμογή των αλλαγών που επέφερε.
Η εγκύκλιος αποτελεί ένα σύντομο οδηγό προς τα δημοτικά συμβούλια, στην οποία αναλύονται οι αρμοδιότητες, η σύγκληση και η διεξαγωγή των συνεδριάσεων, η απαρτία και οι πλειοψηφίες.
Εισάγει αλλαγές στον τρόπο ψήφισης των αποφάσεων, την υποχρεωτική δημοσιότητα των συνεδριάσεων και των πρακτικών, μειώνει τον υποχρεωτικό αριθμό των ειδικών συνεδριάσεων λογοδοσίας και περιγράφει τις υποχρεώσεις των δημοτικών συμβούλων.
Χαρακτηριστικά δε, το Υπουργείο καλεί τα δημοτικά συμβούλια να επισπεύσουν την κατάρτιση του νέου Κανονισμού Λειτουργίας, κατά προσαρμογή στις διατάξεις του νέου Κώδικα.
Το Δημοτικό Συμβούλιο παραμένει το βασικό αποφασιστικό όργανο, που αποφασίζει για όλα τα θέματα του Δήμου, εκτός από όσα ανατίθενται ρητά από τον νόμο στον δήμαρχο, στη Δημοτική Επιτροπή ή σε άλλο όργανο. Με ειδική αιτιολογία και απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να ασκήσει το ίδιο αρμοδιότητες της Δημοτικής Επιτροπής σε ιδιαίτερα σοβαρά θέματα. Αντίστοιχα, η Δημοτική Επιτροπή μπορεί να παραπέμψει συγκεκριμένο σοβαρό θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, εάν κριθεί ότι αυτό επιβάλλεται.
Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά τον μήνα και η σύγκλησή του είναι θεσμική υποχρέωση του προέδρου, ενώ μπορεί να ζητηθεί και από τον δήμαρχο ή τη Δημοτική Επιτροπή. Από την εγκύκλιο χαρακτηρίζεται ως σοβαρή παράβαση καθήκοντος η αδικαιολόγητη παράλειψη του προέδρου να συγκαλέσει το Συμβούλιο για δύο συνεχείς φορές.
Οι συνεδριάσεις μπορούν πια να πραγματοποιούνται δια ζώσης, με τηλεδιάσκεψη ή και με μικτό τρόπο, δηλαδή ταυτόχρονα με φυσική παρουσία και εξ αποστάσεως συμμετοχή και η επιλογή του τρόπου συνεδρίασης ανήκει στον πρόεδρο.
Για τις τακτικές συνεδριάσεις, η πρόσκληση πρέπει να αποστέλλεται στους δημοτικούς συμβούλους τουλάχιστον τρεις πλήρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση, να αναρτάται παράλληλα και αυθημερόν στην ιστοσελίδα του Δήμου και πρέπει να συνοδεύεται από τις εισηγήσεις για όλα τα θέματα.
Όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται αιτήσεις, αναφορές ή προτάσεις δημοτών και κατοίκων, οι ενδιαφερόμενοι πολίτες πρέπει να ενημερώνονται με ηλεκτρονικό μήνυμα τουλάχιστον μία ημέρα πριν από τη συνεδρίαση. Ο πρόεδρος μπορεί επίσης να καλεί υπαλλήλους, εκπροσώπους φορέων, ιδιώτες και τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, ώστε να συμβάλουν στη συζήτηση.
Θεσπίζονται νέοι κανόνες στη δυνατότητα των παρατάξεων της μειοψηφίας να εισάγουν θέματα στην ημερήσια διάταξη και συγκεκριμένα:
Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας μπορεί να προτείνει έως τρία θέματα ανά ημερολογιακό έτος, ενώ οι επικεφαλής καθεμιάς από τις υπόλοιπες παρατάξεις, έως ένα θέμα ανά ημερολογιακό έτος.
Αυτό είναι το ελάχιστο υποχρεωτικό πλαίσιο και δεν εμποδίζουν τον πρόεδρο να εντάξει περισσότερα θέματα της αντιπολίτευσης.
Προβλέπονται νέοι κανόνες για την απαρτία και την πλειοψηφία, που αναλύονται διεξοδικά με αναλυτικά παραδείγματα.
Η απαρτία διαπιστώνεται πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, όταν οι παρόντες είναι περισσότεροι από τους απόντες και εξακολουθεί να θεωρείται ότι υπάρχει έως τη λήξη της, ακόμη και εάν αποχωρήσουν σύμβουλοι.
Στην περίπτωση του Δήμου Ηλιούπολης που το ΔΣ είναι 35μελές, απαιτούνται τουλάχιστον 18 παρόντες για να υπάρχει απαρτία.
Για τη λήψη απόφασης λαμβάνονται υπόψη όσοι ψηφίζουν «υπέρ» ή «κατά», ενώ η αποχή σε φανερή ψηφοφορία και το λευκό σε μυστική ψηφοφορία δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό της πλειοψηφίας.
Όταν ο αριθμός όσων ψηφίζουν υπέρ ή κατά πέσει κάτω από τον αριθμό που απαιτείται για την απαρτία, τότε η απαιτούμενη πλειοψηφία υπολογίζεται επί του αριθμού της νόμιμης απαρτίας και όχι μόνο επί των ψηφισάντων..
Η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας συγκαλείται υποχρεωτικά το αργότερο κάθε τέσσερις μήνες και όχι ανά δίμηνο που ίσχυε έως τώρα.
Τα επίσημα πρακτικά των συνεδριάσεων καταρτίζονται ηλεκτρονικά, υπογράφονται ψηφιακά από τον πρόεδρο και τον γραμματέα και αναρτώνται στο πλήρες περιεχόμενό τους στην ιστοσελίδα του Δήμου. Εφ’ όσον στα πρακτικά καταγράφονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ιδιωτών, κατά την ανάρτησή τους στην ιστοσελίδα, αυτά ανωνυμοποιούνται.
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει τέλος τις υποχρεώσεις των δημοτικών συμβούλων, οι οποίοι οφείλουν να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, να διασφαλίζουν τα δικαιώματα των δημοτών, να αποφεύγουν συγκρούσεις συμφερόντων και να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις. Αδικαιολόγητη απουσία συμβούλου από τις τακτικές συνεδριάσεις για τρεις συνεχόμενους μήνες αποτελεί σοβαρή παράβαση καθήκοντος.
Δείτε και κατεβάστε ολόκληρη την εγκύκλιο ΕΔΩ